Het verschil tussen psychomotorische training, psychomotorische therapie en GGZ-behandeling

Wie hulp zoekt voor zichzelf of een kind, komt al snel verschillende termen tegen: training, coaching, vaktherapie, psychomotorische therapie, GGZ-behandeling. Die woorden worden nogal eens door elkaar gebruikt, terwijl de verschillen er echt toe doen. Voor je verwachtingen, voor de kosten en vooral voor de vraag: past dit bij wat er speelt? Dit artikel zet de verschillen eerlijk op een rij.

Psychomotorische training: oefenen en ontwikkelen

Psychomotorische training gebruikt kennis en werkvormen uit het psychomotorische vakgebied: beweging, spel en lichaamsgerichte oefeningen. Het doel is ontwikkeling: groeien in zelfvertrouwen, lichaamsbewustzijn, grenzen aangeven, omgaan met spanning en sociale weerbaarheid.

Training is gericht op leren en preventie, niet op het behandelen van een aandoening. Er is geen diagnose nodig, geen verwijzing en geen behandelplan in medische zin. Je formuleert samen een leerdoel en gaat daar praktisch mee aan de slag. Dat maakt training laagdrempelig: een logische stap wanneer iemand vastloopt op alledaagse thema's, zonder dat er sprake is van ernstige problematiek.

Zo werkt het ook bij KOM-OP: ik ben psychomotorisch therapeut in opleiding aan Hogeschool Windesheim en bied psychomotorische training en bewegingsgerichte begeleiding aan kinderen, jongeren en jongvolwassenen van 8 tot en met 27 jaar. De training wordt particulier betaald en niet gedeclareerd bij een zorgverzekeraar of gemeente.

Psychomotorische therapie: behandeling door een gekwalificeerde vaktherapeut

Psychomotorische therapie (PMT) is een vorm van vaktherapie, uitgevoerd door een therapeut die de opleiding volledig heeft afgerond en werkt volgens de kaders van het vak, vaak aangesloten bij een beroepsvereniging. PMT is een behandeling: er ligt een hulpvraag of diagnose onder, er wordt een behandeldoel geformuleerd en het traject is onderdeel van zorg.

PMT wordt onder meer ingezet bij angstklachten, somberheid, trauma, eetproblematiek en emotieregulatieproblemen, vaak binnen een instelling of praktijk en soms als onderdeel van een breder behandeltraject. De werkvormen lijken op die van training, maar de context, de verantwoordelijkheid en de diepgang zijn anders: een behandelaar werkt met klachten, een trainer werkt met leerdoelen.

GGZ-behandeling: zorg bij psychische aandoeningen

De geestelijke gezondheidszorg (GGZ) behandelt psychische aandoeningen, van lichtere klachten bij de praktijkondersteuner van de huisarts tot specialistische zorg bij bijvoorbeeld een depressie, angststoornis, eetstoornis of psychose. Toegang verloopt meestal via de huisarts, die verwijst op basis van de klachten. Binnen de GGZ werken onder anderen psychologen, psychiaters en ook vaktherapeuten.

GGZ-behandeling is aan de orde wanneer klachten het dagelijks leven serieus belemmeren, lang aanhouden of ernstig zijn. Denk aan aanhoudende somberheid, paniek, zelfbeschadiging, een eetstoornis of gedachten aan zelfdoding. In die situaties is een training niet de juiste plek, hoe waardevol bewegen ook kan zijn als aanvulling op een later moment.

De verschillen op een rij

• Doel: training richt zich op ontwikkeling en preventie; therapie en GGZ behandelen klachten of aandoeningen.
• Uitvoerder: training kan worden gegeven door een trainer of therapeut in opleiding; PMT en GGZ-behandeling vragen een afgeronde kwalificatie.
• Toegang: voor training is geen verwijzing nodig; GGZ-zorg verloopt meestal via de huisarts.
• Kosten: training wordt particulier betaald; behandeling valt afhankelijk van de situatie onder verzekerde zorg of jeugdhulp.
• Inhoud: de werkvormen kunnen lijken, maar het kader, de verantwoordelijkheid en de diepgang verschillen wezenlijk.

Hoe weet je wat past?

Een eerlijke vuistregel: gaat het om willen groeien, oefenen en steviger worden bij alledaagse thema's, dan kan training passen. Gaat het om aanhoudende of ernstige klachten die het leven belemmeren, begin dan bij de huisarts. Twijfel je? Ook dan is de huisarts een goede eerste stap, en een eerlijke aanbieder van training denkt daarin gewoon met je mee.

Zo werkt het ook in de werkwijze van KOM-OP: bij de aanmelding en intake wordt beoordeeld of het aanbod past bij de vraag. Is dat niet zo, dan hoor je dat direct, met het advies om contact op te nemen met de huisarts of een gekwalificeerde hulpverlener. Training vervangt geen behandeling, en kan een lopende behandeling ook niet vervangen.

Eerlijkheid als basis

Training, therapie en behandeling hebben elk hun eigen waarde en hun eigen plek. De termen door elkaar halen klinkt onschuldig, maar kan verwachtingen scheppen die niet kloppen. Daarom is KOM-OP er open over: dit is psychomotorische training door een therapeut in opleiding, gericht op groei en persoonlijke ontwikkeling. Precies dat, niet meer en niet minder.